|
 |
...Ὁ Θαλῆς δέν ἐκφράστηκε μυθικά ἤ ἀλληγορικά —ἐδῶ
βρίσκεται ἡ ἀξία τῆς ἰδέας του, παρά τό ἀναπόδεικτό
της!—, γι’ αὐτό δά καί ξεχώρισε τόσο ἀπροσδόκητα
ἀνάμεσα στούς κατεξοχήν ἀντιρεαλιστές ἀρχαίους
Ἕλληνες. Αὐτοί πίστευαν μονάχα σέ μιάν «ἀντικειμενική
πραγματικότητα» ἀνθρώπων καί θεῶν· ὅλη ἡ Φύση ἦταν γι’
αὐτούς ἕνα ἔνδυμα, μία μασκαράτα, τό πεδίο
μεταμόρφωσης θεῶν-ἀνθρώπων. Ὁ ἄ ν θ ρ ω π ο ς ἦταν
Ἀλήθεια καί πυρήνας τῶν πραγμάτων, κι ὅλα τά ἄλλα
μονάχα φαίνεσθαι κι ἀπατηλό παιχνίδι. Ὡς ἐκ τούτου, δέ
μποροῦσαν εὔκολα νά νοήσουν τίς ἰδέες ὡς ἰδέες· κ’ ἐνῶ
οἱ νεώτεροι, ἄκρως ἀντίθετοι, ἀνάγουν «τιμητικά» τό
Προσωπικό στή σφαῖρα τῶν ἀφηρημένων ἐννοιῶν, ἐκεῖνοι
ἔχυναν πάντα κάθετι ἀφηρημένο στό καλούπι κάποιου
προσώπου. Βέβαια, ὁ [Θαλῆς εἶπε: «Δέν εἶναι ὁ ἄνθρωπος ἡ
“ἀντικειμενική πραγματικότητα” τοῦ Σύμπαντος, ἀλλά
τό ὕδωρ»· πίστευε, δηλαδή, στό νερό, καί, κατά τοῦτο,
ἀνοιγόταν σιγά-σιγά πρός στή Φύση. Ὡς μαθηματικός κι
ἀστρονόμος, ἀποστρέφονταν κάθετι μυθικό καί
ἀλληγορικό· ἀκόμα κι ἄν δέν «προσγειώθηκε» ἐντέλει
στήν καθαρά ἀφηρημένη ἰδέα: «ἕν τό πᾶν», μένοντας σ’
ἕναν «φυσιοκρατικό» ὁρισμό: «ὕδωρ τό πᾶν», ἐν τούτοις
ἦταν μιά παράξενη καί σπάνια περίπτωση ἀνάμεσα
στούς Ἕλληνες τῆς ἐποχῆς του. Οἱ τόσο ἰδιότυποι
Ὀρφικοί τόν ξεπερνοῦσαν ἴσως στήν ἀφηρημένη καί δίχως
εἰκόνες σκέψη· ἐκφραστικά, ὅμως, δέν προχώρησαν πέρα
ἀπ’ τήν ἀλληγορία...
Friedrich
Nietzsche |